کالابرگ صدقه است یا ابزار رفاه اقتصادی؟
🔹با اجرای سیاست کالابرگ و انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به مصرفکننده نهایی، ۲ نگاه شکل گرفته؛ اصلاح اقتصادی یا صدقهدادن.
🔹تجربۀ جهانی نشان میدهد این سیاست نه خیریهای، بلکه یکی از ابزارهای شناختهشده حکمرانی اقتصادی برای جبران اصلاحات قیمتی و بازتوزیع عادلانه یارانههاست.
🔹یارانههای قیمتی معمولاً به نفع مصرفکنندگان پرمصرف و اقشار پردرآمد تمام میشود.
🔹یارانه در صدر زنجیره، لزوماً به ارزانشدن کالا برای مردم نمیرسد.
راهحل بسیاری از کشورها چیست؟
🔹انتقال یارانه از قیمت به درآمد و پرداخت مستقیم به مردم.
کشورهای مختلف چه کردهاند؟
🔸برنامۀ SNAP در آمریکا حدود ۴۱ میلیون نفر (کارگران، طبقه متوسط، سالمندان) را پوشش میدهد و بخشی از نظام رسمی رفاه است.
🔸در اروپا نیز صندوق کمک غذایی اتحادیۀ اروپا (FEAD) میلیونها نفر را در دورههای فشار اقتصادی حمایت میکند.
🔸در برزیل، برنامه Bolsa Família تا نزدیک یکچهارم جمعیت را پوشش داد و فقر، مشکلات سلامت و ترک تحصیل را کاهش داد.
🔸در فیلیپین، برنامه 4Ps ابزار «تابآوری اقتصادی» برای عبور از شوکهاست.
تجربۀ ایران چه نشان میدهد؟
🔹ایران در دهۀ ۸۰ با هدفمندی یارانهها، یکی از بزرگترین برنامههای انتقال نقدی همگانی را اجرا کرد.
🔹این سیاست از سوی بانک جهانی بهعنوان نمونهای جسورانه قابل مطالعه معرفی شد، هرچند ضعفهایی در تداوم و تأمین مالی داشت.
در یک کلام باید گفت:
🔸انتقال یارانه به مردم، سیاستی رایج و پذیرفتهشده در جهان است.
🔸مسئله «صدقه» نیست؛ بحث بر سر تقسیم منصفانه منابع ملی و بازگرداندن شفاف یارانه به مردم است؛ مسیری که در صورت اجرای صحیح میتواند به اعتماد عمومی منجر شود.
@Farsna - Link
